Raymond Depardon

Psychiatrisch ziekenhuis nabij Turijn, © Raymond Depardon 1980

Tot zijn eigen verbazing kreeg Depardon in 1979 toegang tot een aantal psychiatrische inrichtingen in Italië, waaronder St. Clemente. Met de typische groffe korrel van die tijd bewoog hij zich door de verveloze ruimten. Opvallend is de totale berusting die van de bewoners uitgaat. Vrijwel niemand kijkt in de lens. Het meest expressieve gebaar, een mogelijke emotie, biedt de man die een jas over zijn hoofd trekt. Maar ook hier weten wij niet of dit een reactie is op de fotograaf of dat altijd zo zit, dag in dag uit. Een aanklacht gaat niet van de foto's uit, meer een vaststelling. Depardon verliet de inrichting toen hij er niets meer bij voelde en 'niet meer bang was voor de gekken'.


Vader Depardon, uit: La Ferme du Garet (1995)

Voor het eerst wordt het oeuvre van de Franse fotograaf, filmmaker en schrijver Raymond Depardon (Frankrijk, 1942) grootschalig in Nederland geïntroduceerd. Het fotomuseum laat een selectie van fotoprojecten zien waaronder Notes (1979), San Clemente (1984), La Ferme du Garet (1995) en Errance (2000). In La Ferme legt hij het boerenleven op het Franse platteland vast, nu het nog kan. Hij was voorbestemd zijn vader op te volgen maar vertrok op zijn vijftiende naar Parijs om fotograaf te worden. Schitterend is de foto van de natuurstenen vloer met een hoek van de keukentafel; de tafel waaraan beslissingen worden genomen, wordt gegeten en wordt gezwegen.

Het Filmmuseum vertoont verschillende documentaires van Depardon, waaronder de eerste twee delen van een drieluik over hetzelfde onderwerp. Daarnaast reist de fotograaf/filmer veel. In Afriques: comment ça va avec la douleur? gaat hij in '96 terug naar Afrika. Tijdens zijn afwezigheid heeft AIDS nog meer om zich heengegrepen en zijn er in Rwanda een miljoen doden gevallen. Daar staat een filmer, machteloos, beschaamd om zijn egocentrisch uitgangspunt, te geëngageerd om de ellende de rug toe te keren. Met de staart tussen de benen vlucht hij naar Alexandrië.
De filmcamera voegt weinig toe aan de opgetekende verhalen en de fotografische beelden die de lens steeds weer zoekt, kadreert, en loslaat op zoek naar de volgende veelzeggende compositie. Een driepoot die de camera in 360 graden rond laat draaien werpt geen nieuw licht op het volmaakt gekozen standpunt, anders dan het eindeloos voortduren van pijn, verveling en armoede. Depardon toont zijn eigen gelijk; een documentairemaker is een fotograaf die niet kan kiezen - of niet durft te kiezen - voor één beeld. Terwijl zijn foto's overtuigend laten zien dat hij hier geen enkele moeite mee heeft.

• Magnum Photos: Raymond Depardon Portfolio
• Nederlands Fotomuseum (t/m 5/2/'06)
• Filmmuseum Amsterdam (t/m 5/2/'06)

Penguinpets

March of the Penguins, de docu met veruit de hoogste aaibaar- heidsfactor van dit jaar. 'Penguins seem to have no fear of people. In fact, they have been known to approach groups of explorers without the slightest hesitation.' Misschien best leuk, een keizerpinguïn als huisdier. Ook leuk in de keuken...



...en de badkamer. Pinguïns zijn immers echte waterdieren.

Pas gepast

Ook ik ben passen wezen passen in de Paskamer van de Postbank. Hier het resultaat. Eén probleem; ik kan niet kiezen!

Deze vind ik wel wat, verfomfaaid en met een plakbandje, alsof hij sinds 2001 in een broekzak heeft gezeten.

Maar de vuurtoren is natuurlijk ook een beauty...

Dan zijn er ook nog vier mindere goden, die hebben het wat mij betreft niet gehaald.



Geef je mening, al is er kans dat door de auteursrechten het hele feest niet doorgaat.

Met dank aan Jonathan Mechanicus voor de foto's.
En uit eraard aan Ootje Oxenaar voor het ontwerp.

Bewegende poëzie

De dichter bespeelt de lezer. Zoals Ilja Leonard Pfeijffer terecht opmerkt (NRC 18-11-'05) is deze poëzie niet goed omdát zij beweegt maar omdat het een heel goede dichter is - Tonnus Oosterhoff - die de regie voert. Nu nog de interactieve variant.

Intelligente evolutie

Soms zou het zo makkelijk zijn om creationist te zijn. Alhoewel, ook niet meer sinds een Amerikaanse federale rechter onlangs bepaalde dat het doceren van intelligent design op middelbare scholen onwettig is. "Breathtaking inanity" noemde hij het zelfs, 'adembenemend zinloos' (Ja, ik las eerst ook insanity.) Lees verder. Volgens paleontoloog Kevin Padian betekent de uitspraak dat 'as science, intelligent design is effectively dead'.
Niet in het doorgaans zo nuchtere Nederland. Onderwijsminister Van der Hoeven vroeg het afgelopen jaar aandacht voor de ontwerpgedachte en de KNAW organiseert een aantal bijeenkomsten rond het thema 'Geloof en wetenschap'. De discussie tussen zes wetenschappers over de vraag 'God of Darwin?' vormde daarvan op nieuwjaarsdag de aftrap. (Jammer dat Roebroeks ontbrak.)

Voormalig rector magnificus van de Vrije Universiteit Pieter Drenth is tegenstander de Intelligent Design-gedachte. 'De VU heeft 125 jaar worsteling achter de rug rond dit onderwerp. Ik kan wel zeggen dat de universiteit nu is geëmanicipeerd.' Niet iedereen aan de VU denkt daar zo over. Vijf moslimstudenten van de VU weigerden vorig jaar kennis te nemen van de evolutietheorie. Voor moslims die verder willen komen lijkt er echter niets anders op te zitten dan zich ook over te geven aan religieus opportunisme. 'Ik geloof niks van de big-bang of dat mensen van de apen afstammen,' zegt Youssef Elmassoudi, moslim en student geneeskunde aan de Radboud Universiteit Nijmegen. 'Maar dat hindert mij niet om de evolutieprincipes te gebruiken in mijn werk.' Lees verder. Ook de EO emancipeert. Kon je die omroep tien jaar geleden nog horen beweren dat fossielen door de schepper in de grond gestopt zijn om de mens in verwarring te brengen, nu zendt dezelfde evangelische Walking with Caveman uit en nog wel rond de kerstdagen. Het is dus niet langer de evolutie zelf die wordt betwijfeld, het is de vraag of die is verlopen volgens een ontwerp of volgens toeval.

Wat ik daarvan vind? De aarde bestaat al 4,5 miljard jaar en zal het ook nog eenzelfde aantal jaren volhouden. Afgezet tegen een dag van 24 uur komt het bestaan van de mens overeen met luttele seconden. De hele ontwikkeling van de eerste muisachtige zoogdieren tot de mens heeft 65 miljoen jaar geduurd. Die ontwikkeling werd in gang gezet omdat de dinosauriërs het veld ruimden door een meteorietinslag. Zoiets, of de volgende ijstijd, overkomt de aarde ongetwijfeld opnieuw de komende 5 miljard jaar. Ter vergelijking; kakkerlakachtigen wachten al 300 miljoen jaar op hun kans. Wie weet hebben zij zich over een evolutionair uur optimaal aangepast aan de omstandigheden en geloven zij dat ze het ultieme ontwerp en eindpunt van de schepping vormen en voeren zij deze discussie opnieuw.

Gaan waar je nooit bent geweest...

Macrosoft! Zie Virus aast op spaartegoed

Gelukkig 2006!

Fijne kerst en een glugh..ugh...

Klik op het plaatje voor de beste wensen!

Out of Azië?

De Leidse archeoloog Wil Roebroeks zet grote vraagtekens bij de huidige opvattingen over de oorsprong van de moderne mens. Deze maand stelt hij in Nature dat die zich evengoed in Azië ontwikkeld kan hebben. 'Tien jaar geleden dachten we nog dat er buiten Afrika helemaal niets was van vóór anderhalf miljoen jaar geleden. Sinds de vondst van mensachtigen van 1,75 miljoen jaar oud in Georgië en werktuigen in Pakistan van misschien wel 2,2 miljoen jaar, kun je moeilijk volhouden dat de eerste mens 1,8 miljoen jaar uit Afrika de wereld introk.'

• Interview Roebroeks, Universiteit Leiden
• Vroege mens kwam uit Azië, NRC 22/12/'05 (pdf)

Gluurder geen 007

Bewoonsters van een meisjesstudentenhuis ontdekten twee webcams in een plank aan de muur. Hoezo in een plank...

Anna is in de war

Op zoek naar tegels voor de achterwand van de nieuwe keuken? Vraag Anna, die heeft een heel bijzondere suggestie; bekleed hem met knuffelbeesten! (Zie Penguinpets voor de gewenste tegeltjes.)

Neco live in Winston

Samen met twee broers en zussen vormt Neco de band Neco Novella's. Ze spelen eigen composities, een mix van traditionele muziek van de Chopi-stam uit Mozambique, Afrikaanse Jazz en invloeden van over de hele wereld. Als een van de weinige erfgenamen van de Chopi-cultuur reist en doceert Neco om bekendheid te geven aan de muziek van zijn land. Op 12 december treden Neco en twee broers op in Club Winston, Amsterdam. Kom gewoon of neem vast een voorproefje.

Willem van de Poll

Willem van de Poll behoorde nog tot de generatie fotojournalisten die zowel foto’s als teksten aanleverde. In de jaren dertig reisde hij naar onbekende oorden in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. In 1944 werd hij benoemd tot staffotograaf van prins Bernhard en tot eind jaren vijftig was hij huisfotograaf van de Oranjes. Van de Poll maakte ook duizenden foto’s van de nieuwe staat Israël, waarbij hij het lot van de Palestijnen niet onderbelicht liet.

Retrospectief Willem van de Poll (1895-1970)
19-11-2005 t/m 05-02-2006 Fotomuseum Den Haag

I AMsterdam; snijden, roken en afval dumpen

Ondanks de tijdsdruk is de aanleg van de Noord-Zuidlijn een paradijs voor Amsterdamse archeologen. Op 8 m diepte graaft men nu in resten uit het jaar 1500. Als een diepte van 25 m onder NAP bereikt wordt, kunnen de onderzoekers inzicht krijgen in landschap en klimaat van honderdduizend jaar geleden.
In die oudste laag zullen geen sporen van menselijke bewoning meer gevonden worden. Maar dat hebben de Amsterdammers in later tijd ruimschoots goedgemaakt: in de haven is bij het laden en lossen scheepsmateriaal en handelswaar overboord gevallen en de Amstel werd gebruikt als stortplaats. Behalve veel botmateriaal (slachtafval) en aardewerk vallen een uitgebreide verzameling vijftiende-eeuwse messen op, een tinnen insigne van het schuttergilde met Sint Joris en de draak en een zeventiende-eeuwse tabaksdoos met daarop het gezicht op de stad vanaf het IJ, gezien vanaf de locatie in het Damrak waar het voorwerp ook is gevonden.

Boom scheidt beverpaar

Eén van de twee bevers in de Biesbosch is gisteren omgekomen als gevolg van een ongeval. Hij werd geraakt door een boomstam die hij zelf had doorgeknaagd.

In Nederland was de bever tot voor kort uitgestorven. In de periode 1988-1991 is in de Biesbosch een aantal families uit het Elbegebied (voormalig DDR) uitgezet. Hiervan was tot voor gisteren één stel over.
Tekeningen: Teun Baarspul

Liever dik dan dood

De zoetstof aspartaam, die vooral gebruikt wordt in lightproducten, blijkt een sterk kankerverwekkende werking te hebben. Ook de huidige toegestane hoeveelheid in Europa is al gevaarlijk. Dat toont Italiaans onderzoek aan. De onderzoekers pleiten voor een herziening van de Amerikaanse en Europese richtlijnen. Meer weten? Gezondheid.nl.

Ondankbaarheidsdag

Duizenden Amerikaanse indianen vierden donderdag 'Antithanksgiving', om het verlies van hun land aan de Europese veroveraars te herdenken.

Amerikanen danken God met Thanksgiving voor de eerste oogst in het jaar 1621, nadat de eerste kolonisten met hulp van de indianen de winter hadden overleefd. Uit dank deelden de Europese immigranten toen een kalkoen met de indianen.

Volgens een indiaan van de Wailikie-stam was het een grote fout van de indianen om de Europeanen te helpen hun eerste winter te overleven. 'Zij hebben ons verraden zodra zij weer bij krachten waren', aldus de indiaan tijdens Antithanksgiving.








Taíno; het volk dat Columbus begroette. Ziekte, slavernij, oorlog en zelfmoord roeiden de oorspronkelijke bevolking van de grote en kleine Antillen bijna volledig uit binnen vijftig jaar na de komst van de Spanjaarden.

Komische Oper 50 m, Juden Mahnmal 500 m

Na zeventien jaar discussie heeft Berlijn eindelijk zijn Holocaust-monument ter nagedachtenis aan de vermoorde joden in Europa. Het ontwerp bestaat uit 2711 betonnen pilaren en heeft bijna 30 miljoen euro gekost. Een wandeling door dit labyrinth geeft bezoekers volgens de joods-Amerikaanse architect Peter Eisenman 'hetzelfde gevoel van desolatie en verlatenheid dat de slachtoffers van de holocaust destijds hadden'. Beetje buiten de zon gerekend...Lees verder

Een plekje gevonden in de hippe Kastanienallee en na een hapje en een napje als Hollandse fanclub naar Illicit.

Leraren Nederlands tekort

Het Nederlands is niet alleen erg populair in Duitsland maar ook in Frankrijk. In 25 jaar groeide daar het aantal basisscholen waar Nederlands wordt gedoceerd van nul naar 72. In het middelbaar onderwijs hebben 2500 Franse kinderen voor Nederlands als tweede taal gekozen: een verdubbeling in vergelijking met vijf jaar geleden. Op achttien Franse universiteiten volgen 1400 studenten Nederlands als hoofd- of bijvak. De vraag naar lessen Nederlands is in Frankrijk momenteel zelfs zo groot, dat er een tekort aan docenten Nederlands is. Lees verder...

Expositie Ingeborg Kurpershoek

Van 1 t/m 29 december exposeert Ingeborg Kurpershoek schilderijen, pasteltekeningen en collages in de Amstelkerk (Amstelveld 10). U bent van harte welkom bij de opening van de tentoonstelling op donderdag 1 december 2005 om 17.00 uur. De expositie wordt ingeleid door Judith Belinfante, hoofdconservator Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam.

Open: maandag t/m vrijdag van 9.00 - 17.00 uur (beide kerstdagen gesloten). Op verzoek is de kunstenares bij de tentoonstelling aanwezig. Tel: 020 – 420 60 66 / 06 – 2660 0957. E-mail: kurborg@hotmail.com.

Creatief met fonts

Duf als een kanarie? Word weer blij als een vis van het dierenalfabet van Roberto deVicq de Cumptich. Met de Bembo als bouwsteen maakte hij van 27 letters een hele dierentuin; Bembo's ZOO.

Museum N8 beregezellig

Frutten we vorig jaar nog Fabergé look-a-likes in elkaar in de Hermitage, dit jaar gingen WIJ tijdens de N8 helemaal los op mini-Medusa's in het Allard Pierson Museum.



Mooi he, die wit-marmeren beelden? Wist je dat die in de oudheid beschilderd waren in kakelbonte kleuren? Verfresten op beelden van het Griekse eiland Aegina uit de vijfde eeuw voor Christus toonden dit aan. Vanaf 2/12 veel klassieke Kleur! in het Allard Pierson Museum. Wij zouden het kitch noemen; die Grieken kunnen nog heel wat leren van ons esthetisch ideaal!

Bijbel verslaat Nederlandse schrijvers

Met een grote meerderheid van stemmen is de Nieuwe Bijbelvertaling gekozen tot winnaar van de NS Publieksprijs voor het Nederlandse Boek 2005. Voor de prijs waren zes boeken genomineerd maar 71,6% van de 92 duizend stemmers koos voor de niet-genomineerd Nieuwe Bijbelvertaling. Het is de eerste keer dat een niet-genomineerd boek wint.

Kopten gaan koppig door

De Koptisch Orthodoxe kerk vierde deze maand haar 20-jarig bestaan in Nederland. Inmiddels bestaat de Koptische gemeenschap in ons land uit ongeveer 5000 gelovigen. In Egypte telt de kerk momenteel 15 miljoen leden met ongeveer 1400 kerken. De lustrumviering werd bijgewoond door de bisschop van Haarlem mgr. Punt in de de Koptisch orthodoxe Kerk in Amsterdam. Meer...

Made in China

Geen Dutch maar Chinese design. Foto's van Chris Reinewald.
Start de diavoorstelling.

Playstation voor archeologen

Hoe reconstrueer je een pre-Romeinse tempel? UvA-archeologe Patricia Lulof maakte met behulp van rekencentrum SARA een driedimensionale reconstructie waar je gewoon doorheen kunt lopen. Tenminste, met een 3D-bril op. Meer...

Pennekunst

De tentoonstelling Pennekunst geeft aan de hand van de collectie van de Universiteitsbibliotheek een overzicht van vier eeuwen 'schoonschrijven' in Nederland. Voor 17e eeuwse Nederlandse schrijfmeesters als Jan van den Velde is veel aandacht maar ook voor grote namen uit de vorige eeuw als Jan van Krimpen en Gerrit Noordzij.

Mooi oud in Italië

Mooi oud is niet lelijk en in Italië valt het helemaal mee, ook in een badjas. Fjodor Buis exposeert vanaf 3 november tot medio januari 2006 op de Oude Groenmarkt 3 in Haarlem, en op 4, 5 en 6 november (11.00 - 17.00 uur) op de Burgwal 69, ook in Haarlem.

Kip-zonder-kop leven gegund

Het is bekend dat kippen zonder kop nog een tijdje rondlopen; kip Mike bleef nog achttien maanden leven nadat boer Olsen uit Fruita (Colorado) hem had geprobeerd te slachten. Bij de onthoofding bleven een deel van de hersenstam en één oor intact, waardoor Mike het leven behield. Zijn hoofd overigens niet, dat werd opgegeten door een kat. Olsen bleef voor Mike zorgen en voerde hem melk met een pipet. Olsen tourde met Mike langs de westkust van de Verenigde Staten. "Miracle Mike" werd een beroemdheid. Uiteindelijk stierf hij in 1946 doordat hij stikte in zijn eigen slijm.

Wereld te leen

It is said that land is not something you inherit from your ancestors, but rather something you borrow from your children.

Het Nederlands Centrum voor Inheemse Volken organiseert op zondag 6 november 'Earth Charter meets Speaking4Earth' in De Balie. Zie ook: Speaking 4 Earth (met foto's van Geert van Kesteren, Magnum).

Wijkportaal krijgt 'n TIEN!

De vormgeving had overzichtelijker gekund maar het idee voor een wijkportaal voor de Almeerse Literatuurwijk verdiende een 9 en aan de functionaliteit kende internettoloog Frans Loos niet minder dan een 10 toe. Een cijfer dat hij nog niet eerder gegeven had in zijn wekelijkse radiorubriek Apenstaartje van Omroep Flevoland. Pluim op onze hoed!

Saviem uit 1977

Zou hij het houden, de Saviem uit 1977? Met zijn 3 ton, gevuld met hippiedippies op weg naar Nation of Gondwana gaat hij niet harder dan 80 km/u. Meer nieuws in het najaar...



...ja, hij heeft het gehouden, heen én terug. (Hoewel ik nog erg mijn best heb gedaan in de berm te belanden, wie maakt die afstand tot de koppeling dan ook zo groot?!?)

Pandajongen geboren

Vrijdag bracht pandamoeder Guo Guo in het Panda Protection and Research Center in Wolong, in het zuidwesten van de Chinese provincie Sichuan twee panda pups ter wereld; de tweeling maakt het uitstekend.

Panda zijn notoire seks-anorectici. Om tot paren te komen krijgen ze daarom regelmatig een duwtje in de goede richting met behulp van 'panda porno'. Lees meer over dit diervriendelijke coming of age-verhaal.